پيل - دو معنى دارد : اول معروف « 21 » و به عربى فيل گويند . دوم گره « 1 » باشد و دشپيل بمعنى بد گره « 1 » باشد « 2 » چه دش ، بد و پيل گره « 1 » باشد . پالاپال - چيزى سخت بود كه بسيار پايد . مثالش دقيقى گويد : بيت بفرو « 3 » هيبت « 4 » و شمشير تو قرار گرفت * زمانه‌اى كه پر آشوب بود پالاپال و ديگر در تحفه بمعنى پالودهء سخت نيز آمده . پكمال - [ بكاف و ميم . به وزن بد حال ] يكى از افزار كفشگران كه بدان خط كشند و بتازى مخط گويند . پژوال « 5 » - [ به زاى فارسى . به وزن اقوال ] در نسخهء حليمى صدائى باشد كه معكوس شود . پاچال - گوى كه جولاهه در وقت كار كردن « 6 » در آن رود . مثالش خاقانى گويد : بيت بلوح پاى و بپاچال و غرغره و بكره « 22 » * به نايژه بمكوك « 23 » و به تار و پود ثياب « 24 » پلپل « 7 » - به وزن و معنى فلفل . مثالش منوچهرى گويد : شعر « 8 » نگار من چو حال من چنان ديد * [ بباريد از مژه باران وابل ] تو گفتى پلپل سوده به كف داشت * [ پراكند از كف اندر ديده پلپل ] پوپل - [ باى دوم نيز فارسى . به وزن و معنى فوفل ] باشد . مثالش استاد فرخى گويد : شعر « 8 » درو « 9 » درختان چون جوز هندى « 10 » و پوپل * كه هر درخت بسالى دهد مكرر بر پردل - [ بضم باء ] يعنى شجاع و دلير . مثالش شيخ آذرى گويد : بيت ابر حدايق « 11 » حيا ، بحر ولايت و ولا * كان كرامت و سخا ، كوه شكوه و پردلى پكول - [ به وزن قبول « 12 » ] همان پلوك كه در باب كاف گذشت . پيخال « 13 » - [ به ياى حطى و خاى معجمه . به وزن قيفال ] فضلهء مرغ باشد . مثالش امير خسرو گويد : بيت روز كور فسق كى بيند مقام نور شرع * گنبد مسجد پر از پيخال « 13 » مرغ شبپرست « 14 » و نيز آبى باشد كه در كنج چشم جمع شود و آن را پيخ نيز گويند . پرگال - به وزن و معنى پرگار باشد . پردال [ بدال ] نيز آمده . پژول - [ به زاى فارسى . به وزن . قبول ] كعب پا باشد . مثالش شمس فخرى گويد : بيت چه كه بر تخت ناز خسپى خوش * چه كه در « 15 » گل نهى دو دست و پژول و در مؤيد الفضلاء بندق باشد كه بدان بازى كنند يعنى قروهه « 25 » . و ديگر پستان نرم را گويند و .

--> ( 1 ) « س » : كوه ؛ « ب » : كره . ( متن از برهان است ) . ( 2 ) در برهان ، غدد بمعنى دشتپيل است . ( 3 ) در « س » واو نيست . ( 4 ) « س » : هبيت . ( 5 ) در برهان با كاف به وزن غمناك آمده و اصح مىنمايد ، مركب از پژ بمعنى كوه و واك بمعنى وا ، آوا : آواز . ( حاشيهء برهان ) . ( 6 ) كلمه از « ب » است . ( 7 ) اين لغت و شرح آن از « ب » است و از شعر شاهد نيز فقط مصراع اول و سوم را آورده است . ( 8 ) كلمه از « ن » است . ( 9 ) اصل در آن ( متن از ديوان فرخى است ) . ( 10 ) در ديوان : گوزهندى . ( 11 ) « ب » : خلايق . ( 12 ) كلمه در « س » نيست از « ن » و « ب » است . ( 13 ) « س » : بيخال . ( 14 ) « س » : شرست . ( متن از « ب » و « ن » است ) . ( 15 ) « ب » : بر . ( 21 ) فيل حيوان معروف . ( 22 ) بكره : چرخ چاه . ( منتهى الارب ) . ( 23 ) نايژه ، ماشورهء جولاهگان كه بر آن ريسمان پيچند براى بافتن - مكوك : افزارى جولالكان را كه ماشوره را در ميان آن نصب كنند و جامه بافند . ( 24 ) ثياب ، جامه‌ها ، جمع ثوب . ( 25 ) قروهه گروهه . ( در برهان معنى فندق ، مغزى كه بخورند ، نيز دارد ) .